AUTOTOMIA

ZNACZENIE: Zdolność niektórych zwierząt do odrzucania części swego ciała, a potem jej regeneracji.

UŻYCIE: Autotomia to odruchowa reakcja obronna występująca głównie wśród bezkręgowców oraz jaszczurek, polegająca na odrzuceniu przez zwierzę części ciała, gdy jest ono w niebezpieczeństwie. Autotomia najczęściej dotyczy ogona (w przypadku jaszczurek) lub odnóży (w przypadku raków i pajęczaków). Zwierzę, w większości przypadków, ma zdolność regeneracji odrzuconych części ciała.

PRZYKŁAD: Gdy jej pies dopadł podczas spaceru jaszczurkę, na własne oczy zobaczyła jak pożyteczna dla atakowanego zwierzęcia jest autotomia: jej Azor w pełni skupił się na skaczącym po chodniku ogonie, dając niedoszłej ofierze szansę ucieczki.

ETYMOLOGIA: gr. αυτοτομία – samooddzielanie się

DYSKRETNY VS. DYSKRECJONALNY

POPRAWNIE: Dyskretny to umiejący dochować tajemnicy, delikatny; w ujęciu matematycznym: ‚nieciągły’. Dyskrecjonalny to natomiast synonim czegoś pozostawionego do swobodnego uznania, nie określonego, nie ograniczonego przepisami; może też być synonimem poufnego.


BŁĘDNIE: Stosowanie określeń wymiennie lub na odwrót.


DLACZEGO TAK?: Oba przymiotniki pochodzą od łacińskiego discretio – oddzielenie, rozróżnienie.

HUBRYSTYCZNY

ZNACZENIE: Dążący do doskonałości.

UŻYCIE: Potrzeba hubrystyczna oznacza duchową/psychiczną potrzebę do potwierdzania i powiększania własnej wartości.

PRZYKŁAD: Jej hubrystyczna osobowość sprawiała, że nigdy nie czuła pełnej satysfakcji z osiąganych sukcesów.

ETYMOLOGIA: gr. hybris – duma, pycha rodowa uniemożliwiająca prawidłowe rozpoznanie sytuacji.

GRANDILOKWENTNY


ZNACZENIE: Inaczej napuszony, pompatyczny.


UŻYCIE: Grandilokwencja to bombastyczny styl i/lub sposób mówienia. Charakteryzuje się używaniem przesadnie górnolotnych zwrotów oraz stosowaniem frazesów.


PRZYKŁAD: Im dłużej słuchała politycznej debaty, tym bardziej była przekonana, że zebrani to zgraja grandilokwentnych krętaczy.


ETYMOLOGIA: wł. grandiloquenza – znaczenie jak wyżej.

HUNWEJBIN

ZNACZENIE: Uczestnik rewolucji kulturalnej w Chinach.

UŻYCIE: Przenośnie hunwejbin to przedstawiciel jakiegokolwiek młodzieżowego ugrupowania politycznego, stosujący bezkompromisowe formy walki z przeciwnikami politycznymi.

PRZYKŁAD: Podczas pochodów pierwszomajowych w Państwie Środkahunwejbini zdominowali przemarsz.

ETYMOLOGIA: chiń. 红卫兵 – hóngwèibīng

POST SCRIPTUM: Zebrałam się w Święto Pracy i postanowiłam wznowić bloga. Nie obiecuję, że całkiem nowe słówko będzie pojawiać się codziennie, pomyślałam jednak, że przerwa była już na tyle długa, że opisane już słówka będę odświeżać i wrzucać na bloga ponownie. A co jakiś czas całkiem nowe rarytaski. Dobry pomysł? Piszcie proszę w komentarzach!

CORRIGENDA


ZNACZENIE: Inaczej errata.


UŻYCIE: W liczbie pojedynczej corrigendum. Corregidor, wym. [korrehidor], akcent na ostatnie 'o', to z kolei hiszpański urzędnik, sędzia ziemski, burmistrz.


PRZYKŁAD: Wniosek przedstawiony po pierwszym rozdziale wydał się jej wewnętrznie sprzeczny. Okazało się, że miała rację, po tym jak sprawdziła corrigendum.


ETYMOLOGIA: łac. corrigere - poprawiać.

PEREMPTORYCZNY


ZNACZENIE: Inaczej stanowczy.


UŻYCIE: Peremptoryczny to synonim nieodwołalnego, ostatecznego. Może odnosić się np. do terminu. Także peremptoryjny.


PRZYKŁAD: Dostał peremptoryczny termin na naprawę szkód, jednak i tym razem zawiódł.


ETYMOLOGIA: łac. peremptorius – znaczenie jak wyżej.