SEKOWAĆ


ZNACZENIE: Inaczej dręczyć.


UŻYCIE: Sekowanie to synonim prześladowania kogoś, nękania, dokuczania, dogadywania. Dawniej wyraz sekatura oznaczał szykany.


PRZYKŁAD: Zamiast oskarżyć swoją szefową o popularny mobbing, zarzucił jej sekowanie.


ETYMOLOGIA: wł. seccare – suszyć, przenośnie nudzić.

SZERMOWAĆ


ZNACZENIE: Walczyć na białą broń (służącą do walki wręcz).


UŻYCIE: Przenośnie szermowanie oznacza przechwalanie się czymś. Może być także synonimem używania czegoś jako broni, np. argumentu, hasła, w dyskusji czy przemówieniu i często nadużywanie pewnych argumentów.


PRZYKŁAD: Niektórzy twierdzą, że w mówiąc o cięciach w expose premier szermował argumentami związanymi z kryzysem, inni uważają, że wprowadzane oszczędności to minimum, jakie powinno być wprowadzone.


ETYMOLOGIA: niem. schirmen – bronić, chronić.

SKAPEROWAĆ


ZNACZENIE: Przeciągnąć kogoś na swoją stronę.


UŻYCIE: Skaperować to inaczej przekupić kogoś, przekabacić, podkupić. Może się także odnosić do sfery sportowej lub zawodowej, oznacza wówczas przeciągnięcie kogoś z jednej drużyny lub firmy do drugiej


PRZYKŁAD: Chcieli skaperować go do konkurencji, nie dał się jednak, wciąż licząc na podwyżkę u siebie.


ETYMOLOGIA: niem. kapern – zabierać podstępem. Kapry były uzbrojonymi okrętami nienależącymi do marynarki wojennej, łupiącymi obce okręty lub statki z upoważnienia panujących lub miast.

BUKSOWAĆ


ZNACZENIE: W odniesieniu do kół samochodu, ślizgać się.


UŻYCIE: Buksowanie to ślizganie się w miejscu kół pojazdu z powodu niedostatecznego tarcia, np. na skutek oblodzenia drogi.


PRZYKŁAD: Powoli zbliża się czas zmiany opon na zimowe, by uniknąć buksowania.


ETYMOLOGIA: port. puxar – ciągnąć.

RELEGOWAĆ


ZNACZENIE: Inaczej usunąć z listy.


UŻYCIE: Relegować można ucznia ze szkoły lub studenta z uczelni. Relegowany może być także członek stowarzyszenia, partii politycznej lub pracownik z listy zatrudnionych. Relegowanie jest najczęściej skutkiem złamania zasad, nieprzestrzegania regulaminu, a w przypadku uczniów i studentów – niedostatecznych wyników w nauce.


PRZYKŁAD: Na dobry początek roku akademickiego: czas nauczyć się słowa relegacja.


ETYMOLOGIA: łac. relegare – znaczenie jak wyżej.

KUTNEROWAĆ


ZNACZENIE: Inaczej mechacić.


UŻYCIE: Kutnerowanie to kosmacenie się tkaniny. Kutner z kolei to drobne włoski pokrywające liście i łodygi niektórych roślin. Zadaniem kutneru jest ochrona rośliny przed zimnem lub przed wiatrem.


PRZYKŁAD: Kupując ubrania, nigdy nie pamiętam, jaki rodzaj materiału jest bardziej podatny na kutnerowanie. Zatem gdy już się zmechaci, dla ozdoby przypinam pokrytą kutnerem szarotkę i udaję, że mój strój był kosmaty od nowości.


ETYMOLOGIA: fr. cotonner – zmechacieć.

SUMITOWAĆ SIĘ


ZNACZENIE: Tłumaczyć się.


UŻYCIE: Sumitować się to inaczej usprawiedliwiać się, uniewinnać się, tłumaczyć własne postępowanie.


PRZYKŁAD: Wiedział, że nabroił, więc nie czekając na wybuch złości, zaczął się sumitować.


ETYMOLOGIA: łac. summittere – schylać się, uniżać się.

BURŁACZYĆ


ZNACZENIE: Ciągnać łódkę za cumę wzdłuż brzegu.


UŻYCIE: Burłaczenie było niegdyś bardzo popularną metodą stosowaną przez żaglówki i jachty pokonujące kanały. Dziś coraz częściej wypierane jest przez silniki spalinowe. Osoba lub osoby ciągnące jednostkę poruszają się po brzegu lub wzmocnionej, np. betonowej, ścieżce.


PRZYKŁAD: Pojechali na spływ, przed każdym kanałem losowali, kto będzie odpowiedzialny za burłaczenie.


ETYMOLOGIA: ros. burłak – dawny robotnik rzeczny.

TRAWESTOWAĆ


ZNACZENIE: Przerabiać, zmieniać czyjąś wypowiedź, dostosowując ją do innej sytuacji.


UŻYCIE: Trawestować oznacza także przerabiać utwór literacki o charakterze poważnym, na żartobliwy. Na skutek zmian, forma najczęściej kłóci się w sposób groteskowy z treścią.


PRZYKŁAD: „Bić się czy nie bić?” – to jedna z bardziej znanych literackich trawestacji.


ETYMOLOGIA: wł. travestire – przebierać się, maskować się.

EWOLUOWAĆ VS EWALUOWAĆ


POPRAWNIE: Ewoluować – inaczej rozwijać się, stopniowo się zmieniać; ewaluować z kolei oznacza szacować, oceniać wartość.


BŁĘDNIE: Stosowanie wyrazów wymiennie lub na odwrót.


DLACZEGO TAK?: Pierwszy czasownik – ewoluować – pochodzi od łacińskiego evolutio, który oznacza rozwinięcie (zwoju), otwarcie (księgi). Z kolei ewaluować pochodzi od francuskiego évaluer, który ma takie samo znaczenie, jak w języku Napoleona, jak po polsku.