CATS


ZNACZENIE: Akronim od nazw krajów: Chiny, Argentyna, Turcja i RPA (South Africa).


UŻYCIE: CATS to cztery wschodzące gospodarki, z którymi do niedawna wiązano duże oczekiwania rozwoju. Prognozy wzrostu są jednak coraz słabsze, na czym cierpi m.in. złotówka – inwestorzy zrażeni wydarzeniami w krajach CATS stopniowo wycofują się także z innych rozwijających się rynków.


PRZYKŁAD: Obiecała sobie, że musical „Cats” obejrzy na scenach wszystkich krajów z grupy CATS.


ETYMOLOGIA: ang. CATS – China, Argentina, Turkey, South Africa.

TEL QUEL


ZNACZENIE: Wym. [tel kel]; klauzula umowy handlowej, odbierająca nabywcy prawo kwestionowania stanu towaru w chwili odbioru, jeśli w chwili nadania jego stan był dobry.


UŻYCIE: Tel Quel to także awangardowe pismo literackie, założone w 1960 w Paryżu przez Philippe’a Sollersa i Jeana-Ederna Halliera. Za główne źródło filozoficzne pismo uważało Nietzschego.


PRZYKŁAD: Zamówiła w Indiach kontener nietypowych mebli, jednak nie zauważyła w kontrakcie klauzuli tel quel. W drodze cały transport zżarły korniki.


ETYMOLOGIA: łac. tel quel – dosł. taki, jaki jest.

WINKULACJA


ZNACZENIE: Uzależnienie wydania towaru od złożenia przez odbiorcę zabezpieczenia, gwarancji.


UŻYCIE: Winkulacja to także traktowanie towaru będącego w drodze jako zabezpieczenie należności banku. Z kolei Akcja winkulowana (akcja zasyndykowana) to akcja objęta umownym ograniczeniem w jej zbyciu, które jednak nie może trwać dłużej niż pięć lat od daty zawarcia umowy. Celem winkulacji jest zagwarantowanie jednolitego głosowania na walnym zgromadzeniu.


PRZYKŁAD: Miał już półki gotowe na towar, dowiedział się jednak, że bank wymaga od niego winkulacji.


ETYMOLOGIA: łac. vinculum – węzeł.

LUDOLOGIA


ZNACZENIE: Nauka badająca gry.


UŻYCIE: Ludologia to dziedzina humanistyki zajmująca się systematycznym badaniem gier z perspektywy ekonomicznej, estetycznej, narratologicznej, kulturoznawczej, socjologicznej i psychologicznej. Ludologia jest szczególnie związana z badaniem gier wideo i gier komputerowych, bo w tej formie u schyłku XX wieku gry osiągnęły wysoki poziom komplikacji i stały się nowym medium, odgrywającym rolę społeczną podobną do telewizji, kina czy literatury.


PRZYKŁAD: Studia ludologiczne prowadzą badacze na całym świecie. Polskich ludologów zrzesza Polskie Towarzystwo Badania Gier


ETYMOLOGIA: łac. ludus – zabawa, rozrywka + gr. logos – rozum, słowo. Termin ludologia stworzył w 1999 badacz Gonzalo Frasca, od tytułu słynnej książki „Homo Ludens” Johana Huizingi.

HENRY


ZNACZENIE: Akronim oznaczający osobę dobrze zarabiającą, ale jeszcze nie bogatą. W wersji spolszczonej można tę grupę nazywać Henrykami (autorska koncepcja Słowa dnia).


UŻYCIE: Określenie HENRY, czyli high earner, not rich yet zostało po raz pierwszy użyte w magazynie Fortune w 2003 roku. Określa osoby, które nie są prezesami banków, czy zarządzającymi funduszami hedgingowymi (o zarobkach liczonych w milionach), lecz profesjonalistów (lekarzy, prawników, ekonomistów), których roczne przychody kształtują się w amerykańskich realiach na poziomie sześciocyfrowych liczb.


PRZYKŁAD: Mając rosnące potrzeby postanowiła, że kandydata na męża musi poszukać wśród HENRYs (Henryków). A później żyć według modelu DINK.


ETYMOLOGIA: ang. HENRY – znaczenie jak wyżej.

MIRIADA


ZNACZENIE: Inaczej liczba 10.000.


UŻYCIE: W liczbie mnogiej miriady oznaczają niezliczoną, ogromną liczbę, mnóstwo czegoś, np. gwiazd.


PRZYKŁAD: Wrócił do szkoły po wakacjach. Najbardziej bał się matematyki, już w wyobraźni widział miriady cyferek, których sensu nie był w stanie pojąć.


ETYMOLOGIA: gr. mýrioi – dziesięć tysięcy.

AUTARKIA VS. AUTARCHIA


POPRAWNIE: Autarkia to samowystarczalność gospodarcza państwa. Kraj o ambicjach autarkicznych dąży do zaspokojenia wszelkich potrzeb gospodarki, zarówno konsumpcyjnych jak i produkcyjnych, w ramach własnych możliwości. Autarkia może także określać pogląd stoików i cyników, według którego jednostka jest samowystarczalna w dążeniu do szczęścia. Autarchia z kolei to synonim rządów nieograniczonych, władzy absolutnej. Władza najwyższa należy wówczas wyłącznie do jednej osoby, która zarządza wszystkim zgodnie z własnym uznaniem, nie jest kontrolowana przez żadne instytucje zewnętrzne, dokumenty itp.


BŁĘDNIE: Stosowanie wyrazów wymiennie lub na odwrót.


DLACZEGO TAK?: Oba wyrazy pochodzą od greckiego słowa aútarchos oznaczającego osobę samowładną.