ROLOWAĆ


ZNACZENIE: W odniesieniu do długu, spłacenie zobowiązania poprzez zaciągnięcie nowego długu.


UŻYCIE: Rolować można kredyty, pożyczki oraz wszelkie inne zobowiązania. W ten sposób także rządy państw rolują swój dług emitując nowe obligacje. Zamianie zobowiązań na nowe najczęściej towarzyszy dodatkowa zachęta, np. wyższe oprocentowanie lub zakup nowych obligacji z dyskontem.


PRZYKŁAD: Rolowanie długu to temat popularny w związku z kryzysem gospodarczym. Na działanie takie zdecydowano się np. w przypadku Grecji, by uniknąć jej bankructwa.


ETYMOLOGIA: ang. roll – znaczenie jak wyżej.

DEBIT VS. DEBET


POPRAWNIE: Debit to zezwolenie władz na sprowadzanie lub rozpowszechnianie wydawnictw zagranicznych, a w okresie cenzury, zgoda odpowiedniego urzędu na rozpowszechnianie danej pozycji. Debet z kolei w bankowości określa ujemne saldo na koncie, które powstaje na skutek wypłacenia z niego większej ilości środków niż na nim było. W księgowości natomiast debetem nazywa się lewą stronę rachunku rozliczeniowego, czyli miejsce gdzie wpisuje się aktywa.


BŁĘDNIE: Stosowanie wyrazów wymiennie lub na odwrót.


DLACZEGO TAK?: Oba wyrazy wywodzą się od łacińskiego słowa debitum, czyli dług.

PRO FORMA


ZNACZENIE: Inaczej dla zachowania pozorów, dla przyzwoitości.


UŻYCIE: Współcześnie określenie pro forma najczęściej stosuje się do oznaczenia rodzaju faktury, która jest jedynie dokumentem będącym zapowiedzią lub propozycją właściwej faktury (zwykle faktury VAT). Faktura pro forma nie jest dokumentem księgowym. Często jest wystawiana zanim kontrahent wpłaci zaliczkę czy przedpłatę, a prosi o fakturę dla potwierdzenia przyjęcia zamówienia.


PRZYKŁAD: Gdy kończy się okres abonamentowy, firmy czasem wysyłają klientom fakturę pro forma. Nie jest jednak obowiązkiem jej opłacenie, jeśli nie chce się dalej korzystać z danej usługi.


ETYMOLOGIA: łac. pro forma – znaczenie jak wyżej.

FIDUCJARNY


ZNACZENIE: W odniesieniu do pieniądza, niepełnowartościowy, niewymienialny na kruszce.


UŻYCIE: Wartość pieniądza fiducjarnego określa umowa społeczna, najczęściej w formie aktu prawnego. Tradycyjnie przyjęło się, że pojęcie pieniądza fiducjarnego jest równoważne z pieniądzem papierowym, w przeciwieństwie np. do monet z drogocennych kruszców. Zawieszenie wymienialności banknotów na złoto, a następnie całkowite oderwanie walut od parytetu złota spowodowały, że pieniądz papierowy początkowo w części, a obecnie w całości jest pieniądzem fiducjarnym.


PRZYKŁAD: Obecne zwyżki cen zlota są wynikiem spadku zaufania ludzi w wartość pieniądza fiducjarnego.


ETYMOLOGIA: łac. fides – wiara.

KURTAŻ


ZNACZENIE: Inaczej wynagrodzenie maklera lub brokera.


UŻYCIE: Kurtaż to wynagrodzenie, prowizja, którą otrzymuje makler za pośredniczenie w transakcjach giełdowych, lub broker przy zawieraniu umów ubezpieczeniowych z tytułu uplasowania danego ryzyka w określonym zakładzie ubezpieczeń. Prowizję płaci wówczas brokerowi ubezpieczyciel jako ustalony procent składki np. 15 proc. od składki pozyskanej za dane ubezpieczenia.


PRZYKŁAD: Umówili się na umowę kurtażową, co pozwoliło na uniknięcie uiszczania comiesięcznej opłaty.


ETYMOLOGIA: fr. courtage – akwizycja.

OTC


ZNACZENIE: Wym. [oł ti si]; określenie najczęściej używane w odniesieniu do leków – leki OTC to te, które są sprzedawane bez recepty.


UŻYCIE: Ideą leków OTC jest samoleczenie w powszechnych dolegliwościach, takich jak przeziębienie czy lżejsze bóle. Aby lek mógł zostać dopuszczony do obrotu jako lek OTC, musi być bezpieczny w stosowaniu w ściśle limitowanym okresie, zwykle do 3 lub 5 dni, w konkretnych, łatwych do samozdiagnozowania przez pacjenta wskazaniach. W terminologii finansowej OTC to rynek transakcji pozagiełdowych. Ceny na tym rynku są cenami negocjowanymi pomiędzy poszczegónymi brokerami, w Polsce przykładem jest Centralna Tabela Ofert, w USA, będąc jednocześnie największym rynkiem OTC na świecie, NASDAQ.


PRZYKŁAD: Jest hipochondryczką, zna wszystkie dostępne na rynku leki OTC.


ETYMOLOGIA: ang. over the counter – dosł. ponad ladą.

SPREAD


ZNACZENIE: W odniesieniu do walut, różnica między kursem kupna, a sprzedaży.


UŻYCIE: O spreadzie jest głośno w kontekście aprecjacji franka szwajcarskiego i rosnącymi w związku z tym ratami kredytów w tej walucie. Spread to różnica w kursie kupna waluty, po jakim banki wypłacają kredyt w złotych, oraz kursie sprzedaży, po jakim naliczają miesięczne raty. Dziś przyjęty został projekt ustawy, który pozwala,by klienci, którzy wzięli kredyty w obcych walutach nie musieli kupować ich w banku, który ten kredyt im przyznał.


PRZYKŁAD: Raty za mieszkanie urosły mi w ostatnich miesiącach o kilkaset złotych. Dobrze, że przyjęty został chociaż projekt ustawy ograniczającej spready.


ETYMOLOGIA: ang. spread – rozpiętość.

APANAŻE


ZNACZENIE: Dochody osoby wykonującej wolny zawód lub dochody duże lecz nieregularne; brak formy liczby pojedynczej.


UŻYCIE: Historycznie apanaże były pensją lub własnością ziemską przyznawaną tym członkom rodziny królewskiej, którzy nie zasiadali na tronie. Apanaże to także dożywotnio otrzymywane wynagrodzenie dygnitarzy państwowych, np. polskich byłych prezydentów.


PRZYKŁAD: Zdecydowałam się na pracę w charakterze wolnego strzelca, ponieważ mimo że przychody nie są regularne, liczę na okresowe konkretne apanaże.


ETYMOLOGIA: łac. apanare – dawać chleb.