DEKATYZACJA


ZNACZENIE: Poddawanie tkanin specjalnemu procesowi, który sprawia że nie mną się one, ani nie kurczą.


UŻYCIE: Dekatyzacja polega na poddawaniu tkanin działaniu gorącej wody (ok. 60° C), pary wodnej i zimnej wody, mającemu doprowadzić do skurczenia się włókien i stabilizacji ich wymiarów. Ma to na celu uniknięcie zbiegania się tkaniny i jej mięcia się w czasie jej użytkowania.


PRZYKŁAD: Nienawidziła prasować; starała się kupować ubrania tylko z dekatyzowanych tkanin, mimo wszystko nie mogła jednak pozbyć się żelazka.


ETYMOLOGIA: fr. décatir – pozbawić tkaninę połysku.

MARENGO


ZNACZENIE: Kolor ciemnoszary.


UŻYCIE: Marengo to kolor nieco jaśniejszy od grafitowego. To również gruba wełniana tkanina używana do szycia np. płaszczy. Marengo to także imię słynnego konia, jakiego Napoleon dosiadał m.in. w zwycięskiej bitwie pod Marengo (1800 r.). W jej wyniku Austriacy wycofali się z Włoch. Wyraz jest nieodmienny.


PRZYKŁAD: Na dzisiejszą przejażdżkę ubrała się w tonacji marengo.


ETYMOLOGIA: Od nazwy miasta Marengo we Włoszech.

MILLE-FLEURS


ZNACZENIE: Wym. [milfler], zamknięte ‚e’; wzór dekoracyjny, w których cały materiał pokryty jest drobnymi kwiatami.


UŻYCIE: Mille-fleurs może pokrywać tapety, tkaniny czy płótna. Motyw ten był szczególnie popularny w sztuce średniowiecznej (patrz rysunek poniżej).


PRZYKŁAD: Z nudów na spotkaniu zaczęła rysować kwiaty. Po godzinie miała już kartkę pokrytą mille-fleurs.


ETYMOLOGIA: fr. millefleurs – dosł. tysiąc kwiatów.

mille

CYBET


ZNACZENIE: Wydzielina przyodbytniczych gruczołów cybety stosowana w przemyśle perfumeryjnym.


UŻYCIE: Cybet to ekstrakt z wysuszonych gruczołów okołoodbytniczych wydzielających feromony pochodzących od ssaków z podrodziny wiwerowatych, nazywanych cywetami lub cybetami. Stosowany jest jako utrwalacz zapachowy w perfumach. Także cywet.


PRZYKŁAD: Będąc na wycieczce w Senegalu przewodnik pokazał im cybet, substancję przypominającą kolorem i konsystencją masło. Wzdrygnął się na myśl, że znajduje się ona w perfumach, które tego ranka użył.


ETYMOLOGIA: Od nazwy zwięrzęcia – cybety afrykańskiej.

MAGIERA VS. MEGIERA


POPRAWNIE: Magiera to węgierska czapka o okrągłej lub czworokątnej główce, obszyta barankiem, kiedyś popularna w Polsce. Megiera to z kolei określenie kobiety despotycznej, złej, jędzy.


BŁĘDNIE: Stosowanie określeń wymiennie lub na odwrót.


DLACZEGO TAK?: Nazwa czapki pochodzi z języka węgierskiego, w którym Magyar oznacza Węgra. Określenie złej kobiety pochodzi z kolei od imienia jednej z trzech bogiń zemsty – Megiery (gr. Mégaira).

EOZYNA


ZNACZENIE: Barwa przypominająca połączenie bladoróżowego i łososiowego (patrz zdjęcie poniżej).


UŻYCIE: Eozyna to z chemicznego punktu intensywny czerwony sztuczny barwnik trójfenylometanowy powstały przez wprowadzenie do cząsteczki fluoresceiny czterech atomów bromu. Wykorzystywany jest do barwienia tkanin (głównie jedwabiu), papieru, preparatów mikroskopowych oraz w analizie chemicznej.


PRZYKŁAD: – O, kupiłaś sobie sukienkę w kolorze majtkowym. – Wypraszam sobie, to eozyna!


ETYMOLOGIA: gr. eós – świt, jutrzenka.

000406-01-kolor-eozyna

PASZMINA


ZNACZENIE: Rodzaj wysokogatunkowej wełny podobnej do kaszmiru.


UŻYCIE: Paszmina pozyskiwana jest z kóz żyjących w Himalajach na terenie Indii, Pakistanu i Nepalu. Najczęściej stosowana jest do wyrobu eleganckich szali w mieszance 70/30 z jedwabiem.


PRZYKŁAD: Odświeżyła garderobę przed zbliżającą się zimą, kupiła m.in. paszminowy szal.


ETYMOLOGIA: perski Pashmineh (پشمینه) – znaczenie jak wyżej.