MILLE-FLEURS


ZNACZENIE: Wym. [milfler], zamknięte ‚e’; wzór dekoracyjny, w których cały materiał pokryty jest drobnymi kwiatami.


UŻYCIE: Mille-fleurs może pokrywać tapety, tkaniny czy płótna. Motyw ten był szczególnie popularny w sztuce średniowiecznej (patrz rysunek poniżej).


PRZYKŁAD: Z nudów na spotkaniu zaczęła rysować kwiaty. Po godzinie miała już kartkę pokrytą mille-fleurs.


ETYMOLOGIA: fr. millefleurs – dosł. tysiąc kwiatów.

mille

CYBET


ZNACZENIE: Wydzielina przyodbytniczych gruczołów cybety stosowana w przemyśle perfumeryjnym.


UŻYCIE: Cybet to ekstrakt z wysuszonych gruczołów okołoodbytniczych wydzielających feromony pochodzących od ssaków z podrodziny wiwerowatych, nazywanych cywetami lub cybetami. Stosowany jest jako utrwalacz zapachowy w perfumach. Także cywet.


PRZYKŁAD: Będąc na wycieczce w Senegalu przewodnik pokazał im cybet, substancję przypominającą kolorem i konsystencją masło. Wzdrygnął się na myśl, że znajduje się ona w perfumach, które tego ranka użył.


ETYMOLOGIA: Od nazwy zwięrzęcia – cybety afrykańskiej.

MAGIERA VS. MEGIERA


POPRAWNIE: Magiera to węgierska czapka o okrągłej lub czworokątnej główce, obszyta barankiem, kiedyś popularna w Polsce. Megiera to z kolei określenie kobiety despotycznej, złej, jędzy.


BŁĘDNIE: Stosowanie określeń wymiennie lub na odwrót.


DLACZEGO TAK?: Nazwa czapki pochodzi z języka węgierskiego, w którym Magyar oznacza Węgra. Określenie złej kobiety pochodzi z kolei od imienia jednej z trzech bogiń zemsty – Megiery (gr. Mégaira).

EOZYNA


ZNACZENIE: Barwa przypominająca połączenie bladoróżowego i łososiowego (patrz zdjęcie poniżej).


UŻYCIE: Eozyna to z chemicznego punktu intensywny czerwony sztuczny barwnik trójfenylometanowy powstały przez wprowadzenie do cząsteczki fluoresceiny czterech atomów bromu. Wykorzystywany jest do barwienia tkanin (głównie jedwabiu), papieru, preparatów mikroskopowych oraz w analizie chemicznej.


PRZYKŁAD: – O, kupiłaś sobie sukienkę w kolorze majtkowym. – Wypraszam sobie, to eozyna!


ETYMOLOGIA: gr. eós – świt, jutrzenka.

000406-01-kolor-eozyna

PASZMINA


ZNACZENIE: Rodzaj wysokogatunkowej wełny podobnej do kaszmiru.


UŻYCIE: Paszmina pozyskiwana jest z kóz żyjących w Himalajach na terenie Indii, Pakistanu i Nepalu. Najczęściej stosowana jest do wyrobu eleganckich szali w mieszance 70/30 z jedwabiem.


PRZYKŁAD: Odświeżyła garderobę przed zbliżającą się zimą, kupiła m.in. paszminowy szal.


ETYMOLOGIA: perski Pashmineh (پشمینه) – znaczenie jak wyżej.

BONŻURKA


ZNACZENIE: Domowa marynarka z miękkiej i ciepłej tkaniny.


UŻYCIE: Bonżurka to, jak sugeruje nazwa, poranny ubiór męski z miękkiej tkaniny wełnianej, aksamitu lub flaneli. Nie jest jednak zarezerwowana tylko dla porannych godzin, ale ogólnie do czasu spędzanego w domu, np. wieczorem po pracy. Jej krój jest krótki, luźny, zbliżony do marynarki, z kołnierzem i mankietami. Bonżurki używane były od drugiej połowy XIX wieku.


PRZYKŁAD: W latach dwudziestych mężczyźni zakładali bonżurki na koszule po powrocie z pracy. Dziś są trochę mniej eleganccy: wolą koszulkę i dżinsy.


ETYMOLOGIA: fr. bonjour – dzień dobry.

MITENKA


ZNACZENIE: Damska rękawiczka okrywająca palce do połowy.


UŻYCIE: Mitenka to rękawiczka bez palców lub okrywająca palce tylko w połowie. Mitenki noszono od XVIII wieku jako dodatek do eleganckiego stroju. Początkowo bardzo zdobne, z jedwabiu lub koronki, mogły być długie lub krótkie. Także mitynka.


PRZYKŁAD: Mitenki są bardzo przydatne, gdy zimą ktoś chce używać telefonu z klawiaturą dotykową. Na razie jednak cieszmy się latem.


ETYMOLOGIA: fr. mitaine – znaczenie jak wyżej.

LORGNON


ZNACZENIE: Wym. [lornią], akcent na ‚ą’; okulary z rączką do trzymania.


UŻYCIE: Lorgnon został wynaleziony przez George’a Adamsa. Najczęściej odgrywały rolę biżuterii, często okulary i rączki były pięknie zdobione. Były i bywają popularne wśród widzów opery. Nazywane także face-à-main [wym. fasamę].


PRZYKŁAD: Poszła do opery, ale zapomniała wziąć lorgnon co całkowicie zepsuło jej widowisko.


ETYMOLOGIA: fr. lorgner – zerkać.

EGRETA


ZNACZENIE: Ozdoba z piór lub drogich kamieni przypinana do fryzury lub kapelusza.


UŻYCIE: Egreta, czyli ozdobna kita z piór, pierwotnie robiona była z piór czapli z rodzaju Egretta. Później zaczęto ją także robić z piór strusich. W Polsce wszystkie gatunki czaplowatych podlegają gatunkowej ochronie ścisłej oprócz czapli siwej (Ardea cinerea), która jest objęta ochroną częściową.


PRZYKŁAD: W prezencie dał jej piękną egretę. Gdy ją w niej zobaczył, stwierdził jednak, że wygląda jak dziwoląg i kazał przypiąć ozdobę jako dekorację abażuru.


ETYMOLOGIA: fr. aigrette‎ – biała czapla.

TREMO


ZNACZENIE: Długie stojące lustro.


UŻYCIE: Tremo to lustro, które najczęściej jest osadzone w ozdobnej ramie. Jego wymiary pozwalają na ujrzenie odbicie całej postaci. Z kolei Paul Tremo (1733-1810) był kuchmistrzem na dworze króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, zdobył miano „pierwszego kuchmistrza w Europie”. Był m.in. odpowiedzialny za oprawę kulinarną obiadów czwartkowych.


PRZYKŁAD: W swoim lustrze nigdy nie mogła przejrzeć się od stóp do głów, postanowiła więc zainwestować w kryształowe tremo.


ETYMOLOGIA: fr. trumeau – przestrzeń między parą okien, lustro zajmujące tę przestrzeń.