VIRGA


ZNACZENIE: Deszcz lub śnieg, który zmienia się w parę wodną przed spadnięciem na ziemię.


UŻYCIE: Virga powstaje najczęściej kiedy dolna część atmosfery ma niską wilgotność, np. nad pustynią. Parujący deszcz traci ciepło i mogą powstawać obszary zmniejszonej temperatury napędzające prądy suchego powietrza, tzw. mikrorozbłyski, które są niebezpieczne dla lotnictwa. Poza Ziemią opady śniegu o charakterze virgi zostały zaobserwowane na Marsie przez sondę Phoenix.


PRZYKŁAD: Na skutek virgi powstają piękne „wzory” na niebie, szczególnie widoczne o zachodzie słońca (patrz zdjęcie poniżej).


ETYMOLOGIA: łac. virga – rózga, gałązka.

virga

KONSTELACJA VS. KONSOLACJA


POPRAWNIE: Konstelacja to inaczej gwiazdozbiór. Jest również synonimem konfiguracji, układu, stanu rzeczy. Konsolacja to inaczej stypa, czyli uroczysta uczta organizowana z powodu śmierci kogoś bliskiego lub znanej osoby. Oznacza także pocieszenie.


BŁĘDNIE: Stosowanie wyrazów wymiennie lub na odwrót.


DLACZEGO TAK?: Konstelacja pochodzi od łacińskiego constellatio oznaczającego gwiazdozbiór, natomiast konsolacja wywodzi się z łacińskiego consolatio, czyli ulga, pociecha.

SYDERYCZNY


ZNACZENIE: Inaczej gwiazdowy, gwiezdny, dotyczący ciał niebieskich.


UŻYCIE: Miesiąc syderyczny to okres obiegu Księżyca dokoła Ziemi. Także syderalny.


PRZYKŁAD: Miesiąc syderyczny trwa 27 dni 7 godzin 43 minuty i 11,5 sekundy.


ETYMOLOGIA: łac. sideris – gwiazda.

BIOFILIA


ZNACZENIE: Instynkt samozachowawczy.


UŻYCIE: Biofilia to inaczej podświadome pragnienie życia, miłość życia pojęta jako naturalny instynkt. Dotyczy zarówno ludzi, jak i zwierząt.


PRZYKŁAD: Stworzenie określenia biofilia przypisywane jest Erichowi Frommowi.


ETYMOLOGIA: gr. bíos – życie.

BÊTE À CONCOURS


ZNACZENIE: Wym. [bet a konkur], akcent na ‚u’; dosłownie zwierzę konkursowe.


UŻYCIE: Bête à concours to ironiczne lub pejoratywne określenie świetnego ucznia lub studenta, który ma wszystkie zalety, np. zdolność koncentracji, energię, mocne nerwy itd., zapewniające powodzenie w konkursach. Jego wiedza ma jednak charakter książkowy, a postawa tchnie konformizmem.


PRZYKŁAD: W liceum nazywali go kujonem, sam siebie wolał określać jako bête à concours.


ETYMOLOGIA: fr. bête à concours – znaczenie jak wyżej.