MNEMOTECHNIKA


ZNACZENIE: Inaczej mnemonika: technika ułatwiająca zapamiętywanie i przypominanie sobie informacji.


UŻYCIE: Techniki mnemoniczne opierają się na porządkowaniu i grupowaniu elementów według zasad skojarzeniowych – mogą to być ciągi logiczne, żartobliwe czy abstrakcyjne. Przykładowo, idąc po zakupy łatwo zapamiętać listę sprawunków wyobrażając sobie, że zamiast w siatce ogórka niesiemy w ustach, bagietki sterczą nam z uszu, a mleko niesiemy na głowie. Inną mnemotechniką jest zapamiętywanie ciągów nazw poprzez tworzenie prostych zdań. Nazwy przypadków to pierwsze litery wyrazów w następującym zdaniu: Mały Domek Czerwonych Biedronek Nadepnął Małżonek Wawrzonek.


PRZYKŁAD: Jako dziecko nauczyłam się symboli rzymskich cyfr dzięki zdaniu: Lecą Cegły, Dom Murują (50, 100, 500, 1000) – dzięki tej prostej mnemotechnice będę je pamiętać do końca życia.


ETYMOLOGIA: gr. mneme – pamięć.

DYLETANT


ZNACZENIE: Osoba amatorsko interesująca się jakąś dziedziną sztuki lub nauki.


UŻYCIE: Dyletant to osoba, która zajmuje się jakąś dziedziną bez odpowiedniego przygotowania, np. w postaci studiów, przez co traktuje temat zbyt powierzchownie. Inne określenie dyletanta to laik. Dyletant często jest określeniem o zabarwieniu negatywnym, jednak może też mieć wydźwięk neutralny – gdy ktoś mówi np. sam o sobie i swojej wiedzy z lekkim przymrużeniem oka.


PRZYKŁAD: Mimo że jestem w tematach architektonicznych kompletnym dyletantem, ogromną frajdę sprawia mi zwiedzanie gotyckich kościołów – nie do końca wiem jednak nawet, w jakim okresie powstawały.


ETYMOLOGIA: wł. dilettare – lubować się.

ENTROPIA


ZNACZENIE: Inaczej chaos, bezład.


UŻYCIE: Entropia to także miara nieokreśloności, chaotyczności i stopnia nieuporządkowania elementów znajdujących się w danym zbiorze. Pojęcie entropii było pierwotnie ograniczone do zagadnień z zakresu termodynamiki, współcześnie stosuje się je także w teoriach dotyczących m.in. informacji i ewolucji. Pojęcie entropii wprowadził niemiecki fizyk Rudolf Clausius.


PRZYKŁAD: Kto powiedział, że entropia zarezerwowana jest jedynie do tworzenia skomplikowanych wzorów? Entropia doskonale łączy się też z literaturą – najlepszym przykładem projekt Entropia Słowa!


ETYMOLOGIA: gr. entropia – obrót, konwersja.

ABERRACJA


ZNACZENIE: Nieprawidłowość, odchylenie od normy.


UŻYCIE: Aberracja ma różne odniesienia. Może oznaczać stan umysłu, wtedy będzie synonimem nienormalności lub zachowania odbiegającego od powszechnie przyjętego; dotyczyć wady soczewki, na której skutek pokazywany obraz będzie zniekształcony; określać zjawisko obserwowane w astronomii – pozorne odchylenie położenia gwiazd, będące skutkiem ruchu Ziemi.


PRZYKŁAD:
„Ja jestem Pan Maleńczuk, syn Edwarda,
Moja głowa to bomba, a pięść to petarda,
Ja nie gram rock and rolla, rock and roll to syf,
Homo znaczy człowiek, a twist to twist,
Więc podaj falę w pozytywnej relacji,
Bez zbędnych męsko-męskich aberracji,
Homo znaczy człowiek, a ty szukasz sensacji,
Nie znajdziesz żadnych tego typu rewelacji” – jak śpiewa Maciej Maleńczuk, lider zespołu Homo Twist.


ETYMOLOGIA: łac. aberrare – zabłądzić, zabłąkać się.