FOYER


ZNACZENIE: Wymawiane „fuaje” (akcent na „e”); korytarz lub przestronne pomieszczenie w teatrze, operze, sali koncertowej, etc., gdzie publiczność gromadzi się podczas antraktów (przerw).


UŻYCIE: Foyer wykorzystywane jest także do spotkań po spektaklu, np. z okazji poczęstunku po premierze. Często we foyer umiejscowiony jest bufet, a także prezentowane są wystawy –  umilające widzom czas w przerwie między aktami przedstawienia.


PRZYKŁAD: Podczas dziesięciominutowego antraktu wybór jest trudny: albo ustawić się w kolejce do toalety albo do bufetu we foyer – na dwie rzeczy nie starczy czasu.


ETYMOLOGIA: łac. focus – palenisko, ognisko domowe.

COUP DE GRÂCE


ZNACZENIE: Wymawiane kud(e)gras (krótkie „e”, akcent na „a”); cios łaski, dobicie konającego.


UŻYCIE: Coup de grâce to ostatni cios zadany śmiertelnie rannemu człowiekowi lub zwierzęciu. Określenie to stosuje się bez względu na to czy umierającym jest przyjaciel czy wróg, cywil czy żołnierz, czy osoba ta cierpli czy nie (np. gdy jest nieprzytomna). Coup de grâce może być zadane z litości, by skrócić cierpienia rannego. Przenośnie określeniem tym nazywa się czynność lub zdarzenie kładące czemuś kres. Ważne jest, by w wymowie nie pomijać ostatniego „s”, w przeciwnym wypadku bowiem, zwrot ten oznaczałby „cios tłuszczu”, jak w opisanym w „Słowie dnia” 19 stycznia określeniu foie gras [fua gra].


PRZYKŁAD: 1. Walka gladiatorów była już praktycznie skończona. Zwycięzca czekał jedynie na znak cesarza, pozwalający wykonać coup de grâce na pokonanym. 2. Księgowy od kilku miesięcy miał z prezesem na pieńku. Gdy wyszły na jaw jego finansowe malwersacje, było to coup de grâce na jego karierze – z wilczym biletem ma małe szanse na znalezienie pracy w zawodzie.


ETYMOLOGIA: fr. coup – uderzenie, cios; grâce – łaska.