PARTI PRIS


ZNACZENIE: Wym. [parti pri], w pierwszym wyrazie akcent na koncowe ‚i’; inaczej uprzedzenie.


UŻYCIE: Parti pris to z góry powzięte zdanie, opinia czy pogląd, którego nie chce się zmienić. W liczbie mnogiej: partis pris. Również w znaczeniu przymiotnikowym.


PRZYKŁAD: Ta dyskusja nie ma sensu; ty ze swoim parti pris jesteś całkowicie zamknięty na logiczne argumenty.


ETYMOLOGIA: fr. parti pris – znaczenie jak wyżej.

PLUWIALNY


ZNACZENIE: Inaczej deszczowy.


UŻYCIE: Pluwialny to synonim czegoś związanego z deszczem; przykładowo pluwialny okres to czas zwiększonych opadów deszczu, a jezioro pluwialne to takie, które powstało właśnie w wyniku zwiększonych opadów.


PRZYKŁAD: Słowo dnia właśnie wróciło z wakacji i wierzy, że w tym roku uda mu się zaczarować pogodę i pluwialna jesień w ogóle nie nadejdzie.


ETYMOLOGIA: łac. pluvialis – znaczenie jak wyżej.

GRANDILOKWENTNY


ZNACZENIE: Inaczej napuszony, pompatyczny.


UŻYCIE: Grandilokwencja to górnolotny, bombastyczny styl i/lub sposób mówienia. Charakteryzuje się używaniem szumnych, napuszonych zwrotów oraz stosowaniem frazesów.


PRZYKŁAD: Im dłużej słuchała politycznej debaty, tym bardziej była przekonana, że zebrani to zgraja grandilokwentnych krętaczy.


ETYMOLOGIA: wł. grandiloquenza – znaczenie jak wyżej.

PUNITYWNY


ZNACZENIE: Inaczej karny.


UŻYCIE: Punitywny to także synonim karalnego lub karzącego; także służacego jako kara.


PRZYKŁAD: Izolacja podejrzanego miała być formą jego terapii. Jak tłumaczył sędzia, nie miała charakteru punitywnego.


ETYMOLOGIA: łac. punire – karać.

WERNAKULARNY


ZNACZENIE: W odniesieniu do języka: ojczysty, rodzimy.


UŻYCIE: Język wernakularny przeciwstawia się językowi urzędowemu (np. język kurdyjski a język turecki w Turcji), czy językowi standardowemu (dialekt bawarski a standardowy język niemiecki).


PRZYKŁAD: Mimo że cała społeczność opowiadała się za uczeniem dzieci w języku wernakularnym, ostatecznie na wszystkich szczeblach edukacji wprowadzono lekcje w języku urzędowym.


ETYMOLOGIA: łac. vernaculus – rodzimy, domowy.