BINARNY


ZNACZENIE: Inaczej podwójny.


UŻYCIE: Binarny to inaczej dwójkowy. W matematyce mówiąc o systemie binarnym chodzi o system oparty na dwóch wartościach: 0 i 1 – komputery odbierają dane oparte wyłącznie na tym systemie. Powszechnie używanyjest on w elektronice cyfrowej. Minimalizacja liczby stanów do dwóch pozwala na proste wprowadzenie systemu do sprzętów, w których odpowiada on zazwyczaj stanom „wyłączony” i „włączony”.


PRZYKŁAD: O systemie binarnym uczyli m.in. Pi i Sigma (dwudziestolatkowie i młodsi nie będą wiedzieli o co chodzi;)).


ETYMOLOGIA: łac. binarius – podwójny.

BIELSKO-BIALSKI


ZNACZENIE: Pochodzący z Bielska-Białej.


UŻYCIE: Leżąca na południu Polski Bielsko-Biała sprawia odmianowe trudności w całym kraju. Poprawnie odmienia się ją przez przypadki następująco: Bielsko-Biała, Bielska-Białej, Bielsko-Białą, Bielsku-Białej. Przymiotnik tworzony od nazwy miasta to bielsko-bialski, albo po prostu bielski.


PRZYKŁAD: Skarżysko-Kamienna chce zorganizować z bielsko-bialskim kołem przyrodniczym wspólne warsztaty dla młodzieży.

HAPTYCZNY


ZNACZENIE: Inaczej dotykowy.


UŻYCIE: Cechy haptyczne (dotykalne) obiektów odnosić się mogą, oprócz związanych z nimi sił, wibracji bądź ruchów, także do innych ich właściwości materialnych, np. do porowatości. Zastosowanie technologii haptycznej spotykane jest np. w robotyce, w zaawansowanych systemach sterowania maszynami, a także w systemach sterowania konsolami gier komputerowych.


PRZYKŁAD: Odmianą zastosowania rozwiązań haptycznych są wypukłe oznaczenia końca peronów czy chodników, szczególnie przydatne dla osób niewidomych.


ETYMOLOGIA: gr. haptikos – dotyk.

BANGLIJSKI


ZNACZENIE: Pochodzący z Bangladeszu.


UŻYCIE: Obywatel Bangladeszu to Banglijczyk, a obywatelka to Banglijka. Przymiotnik to banglijski lub bangladeski.


PRZYKŁAD: Banglijczyk spotkał się z bangkokijczykiem, postanowili przyjechać na wakacje do Polski.


ETYMOLOGIA: Od nazwy kraju, Bangladeszu.

CHAMBRÉ


ZNACZENIE: Wym. [szambre], akcent na ‚e’; o czerwonym winie: doprowadzone do temperatury pokojowej.


UŻYCIE: Chambré to określenie temperatury, w jakiej powinno być serwowane czerwone wino. Wbrew pozorom wino nie powinno być serwowane w faktycznej temperaturze pokojowej, czyli w około 23-25 stopniach Celsjusza. Określenia tego zaczęto bowiem używać w XVII wieku, gdy temperatura w komnatach francuskich zamków oscylowała wokół 16-17 stopni.


PRZYKŁAD: Planując imprezę zaczął zgłębiać tematykę odpowiedniego chambré dla win, jakie planował serwować. Dowiedział się m.in. że wina młode powinny być serwowane w temperaturze 13-14 °C, zaś dobrej jakości bordeaux w 17-18 °C.


ETYMOLOGIA: fr. chambre – pokój.

APOTROPAICZNY


ZNACZENIE: Mający własności magiczne.


UŻYCIE: Apotropaiczny to według pierwotnych wierzeń przedmiot, np. amulet, broniący przed złymi duchami, klęskami, chorobami, czy ogólniej odpędzający zło. Także apotropeiczny. Z kolei apotropaizm to magia obronna posługująca się zaklęciami, amuletami, hałasem, a dzwonkami, wodą święconą, krzyżem, etc.


PRZYKŁAD: Wierzył, że odziedziczona po babci kurza łapka ma właściwości apotropaiczne. Gdy zapomniał ją ze sobą zabrać, nawet nie wszedł na rozmowę kwalifikacyjną, bo nie wierzył w swój sukces.


ETYMOLOGIA: gr. apotrópaios – odpędzający.

PEREMPTORYCZNY


ZNACZENIE: Inaczej stanowczy.


UŻYCIE: Peremptoryczny to synonim nieodwołalnego, ostatecznego. Może odnosić się np. do terminu. Także peremptoryjny.


PRZYKŁAD: Dostał peremptoryczny termin na naprawę szkód, jednak i tym razem zawiódł.


ETYMOLOGIA: łac. peremptorius – znaczenie jak wyżej.