HUBRYSTYCZNY

ZNACZENIE: Dążący do doskonałości.

UŻYCIE: Potrzeba hubrystyczna oznacza duchową/psychiczną potrzebę do potwierdzania i powiększania własnej wartości.

PRZYKŁAD: Jej hubrystyczna osobowość sprawiała, że nigdy nie czuła pełnej satysfakcji z osiąganych sukcesów.

ETYMOLOGIA: gr. hybris – duma, pycha rodowa uniemożliwiająca prawidłowe rozpoznanie sytuacji.

KOULROFOBIA


ZNACZENIE: Lęk przed klaunami.


UŻYCIE: Koulrofobia jest najczęściej spotykana u dzieci. Dziwny wygląd klaunów, duże czerwone nosy i nienaturalne kolory włosów sprawiają, że wyglądają one tajemniczo i zdradliwie. Często początek leku wiąże się z byciem w przeszłości zaskoczonym/wystraszonym przez klauna.


PRZYKŁAD: Ponieważ cierpiała na koulrofobię, nigdy nie odważyła się pójść do cyrku.


ETYMOLOGIA: ang. coulrophobia – znaczenie jak wyżej, z greckiego koulro – ten, który chodzi na szczudłach (etymologia niepotwierdzona).

TAUMATURG


ZNACZENIE: Inaczej cudotwórca lub kuglarz.


UŻYCIE: Taumaturgia to z kolei moc czynienia cudów, magia. Może mieć też pejoratywny wydźwięk i oznaczać blagę, mydlenie oczu dla zamaskowania oszustwa.


PRZYKŁAD: Nie wiedziała czy jest chodzącym ideałem czy wprawnym taumaturgiem. Na razie postanowiła nie myśleć o tym i cieszyć się chwilą.


ETYMOLOGIA: gr. thaumatourgía – cudotwórstwo.

PERSEWERATYWNOŚĆ


ZNACZENIE: Skłonność do ciągłego powtarzania pewnych reakcji.


UŻYCIE: Perseweratywność to tendencja do trwania i powtarzania danego zachowania, powtarzania myśli, słów, wypowiedzi. Czasami oznacza także tendencję do przeżuwania myśli, ciągłego powracania do jakiegoś problemu.


PRZYKŁAD: Nie mógł znieść jej perseweratywności i ciągłęgo wracania do tematu "jak wyszła na zdjęciu" i "co napisał w komentarzu znajomy".


ETYMOLOGIA: ang. perseverance - wytrwałość.

FULGURACJA


ZNACZENIE: Twórczy, pozytywny kryzys.


UŻYCIE: Fulguracja to kryzys cywilizacji, kultury, sztuki, etc. Polega na zakłóceniu procesu dziejowego, a objawia się okresem przyspieszonego dziania się, kiedy to, po odrzuceniu przestarzałych metod i nawyków, objawiają się nowe drogi, perspektywy, założenia i rozwiązania. Fulguracja to także olśnienie umysłu w trakcie mistycznej ekstazy, jak również niszczenie tkanek za pomocą wyładowań elektrycznych regulowanych ruchomymi elektrodami.


PRZYKŁAD: Poddano go fulguracji. Oczekiwano, że popadnie w marazm, jednak ku zaskoczeniu lekarzy doznał fulguracji.


ETYMOLOGIA: łac. fulguratio – znaczenie jak wyżej.

PSEUDOLOGIA


ZNACZENIE: Inaczej mitomania.


UŻYCIE: Pseudologia to chorobliwa skłonność do kłamstwa, zmyślania, koloryzowania, przeinaczania faktów na skutek nieodróżniania ich od swoich życzeń. Pseudologia różni się tym od zwykłego kłamstwa, że osoba opowiadająca sama nie jest w stanie oddzielić prawdy od własnej fantazji. Właściwa jest psychopatom, czasem także dzieciom.


PRZYKŁAD: Na opowiadane przez niego różne dziwne historie z reguły przymykała oko, gdy jednak zaczął mówić znajomym, że w domu żona go bije i głodzi kazała mu udać się do psychiatry. Rozpoznał on u niego pseudologię, on jednak powiedział po powrocie, że lekarz orzekł, że jest w pełni zdrowy.


ETYMOLOGIA: gr. pseudología – kłamstwo.

SUBCEPCJA


ZNACZENIE: Nieświadome odbieranie bodźców.


UŻYCIE: Subcepcja to odbieranie bardzo słabych bodźców, których człowiek sobie nie uświadamia. Mimo tego mają one wpływ na zachowanie danej osoby.


PRZYKŁAD: Subcepcja bywa wykorzystywana w reklamie, by przekazać podprogowe bodźce, np. chęć zakupu danego proszku do prania.


ETYMOLOGIA: łac. sub – pod + perceptio – pojmowanie.

HOMO FABER


ZNACZENIE: Inaczej człowiek zręczny, majster.


UŻYCIE: Homo faber to pojęcie z antropologii oznaczające człowieka wytwórcę, twórcę, człowieka pracy. Przeciwstawiany jest homo ludens – człowiekowi zabawy i deus faber – Bogu twórcy.


PRZYKŁAD: „Homo faber: relacja” to powieść Maksa Frischa należąca do trylogii o wyalienowaniu i niedostosowaniu jednostki. Jest jednocześnie nowoczesną wersją mitu o Edypie.


ETYMOLOGIA: łac. homo faber – znaczenie jak wyżej.

RESPONSYWNOŚĆ


ZNACZENIE: Jeden z wyznaczników atrakcyjności interpersonalnej.


UŻYCIE: Osoba jest responsywna w kontakcie z drugą osobą, jeżeli jej zachowanie i wypowiadane słowa stanowią odpowiedź na działania partnera. Osoby responsywne są na ogół bardziej lubiane. Przeciwieństwem responsywności jest obojętność.


PRZYKŁAD: Szef zwrócił jej uwagę na zbyt małą responsywność. W odpowiedzi wstała i wyszła.


ETYMOLOGIA: ang. response – odpowiedź.

NOCEBO


ZNACZENIE: Negatywne objawy placebo.


UŻYCIE: Efekt nocebo, czyli różne objawy uboczne (np. nudności, wymioty, bóle głowy, senność, bezsenność, drętwienia, świąd skóry, biegunka, wysypka czy obrzęki) najczęściej wywołane są przez negatywne nastawienie pacjenta do terapii lub nieakceptowany przez niego wygląd leku. Na efekt nocebo bardziej narażone są osoby ze skłonnością do depresji, lęków i hipochondrii oraz podatne na wpływ negatywnej sugestii. Efekt nocebo jest odwrotnością placebo: tak samo jak przekonanie o pozytywnym działaniu specyfiku może pomóc, tak negatywne nastawienie może zwiększać czy powodować objawy chorobowe.


PRZYKŁAD: Niektórzy badacze uważają, że śmierć w wyniku magii voodoo może być przypadkiem efektu nocebo.


ETYMOLOGIA: łac. nocebo – będę szkodzić.