PSEUDOLOGIA


ZNACZENIE: Inaczej mitomania.


UŻYCIE: Pseudologia to chorobliwa skłonność do kłamstwa, zmyślania, koloryzowania, przeinaczania faktów na skutek nieodróżniania ich od swoich życzeń. Pseudologia różni się tym od zwykłego kłamstwa, że osoba opowiadająca sama nie jest w stanie oddzielić prawdy od własnej fantazji. Właściwa jest psychopatom, czasem także dzieciom.


PRZYKŁAD: Na opowiadane przez niego różne dziwne historie z reguły przymykała oko, gdy jednak zaczął mówić znajomym, że w domu żona go bije i głodzi kazała mu udać się do psychiatry. Rozpoznał on u niego pseudologię, on jednak powiedział po powrocie, że lekarz orzekł, że jest w pełni zdrowy.


ETYMOLOGIA: gr. pseudología – kłamstwo.

SUBCEPCJA


ZNACZENIE: Nieświadome odbieranie bodźców.


UŻYCIE: Subcepcja to odbieranie bardzo słabych bodźców, których człowiek sobie nie uświadamia. Mimo tego mają one wpływ na zachowanie danej osoby.


PRZYKŁAD: Subcepcja bywa wykorzystywana w reklamie, by przekazać podprogowe bodźce, np. chęć zakupu danego proszku do prania.


ETYMOLOGIA: łac. sub – pod + perceptio – pojmowanie.

HOMO FABER


ZNACZENIE: Inaczej człowiek zręczny, majster.


UŻYCIE: Homo faber to pojęcie z antropologii oznaczające człowieka wytwórcę, twórcę, człowieka pracy. Przeciwstawiany jest homo ludens – człowiekowi zabawy i deus faber – Bogu twórcy.


PRZYKŁAD: „Homo faber: relacja” to powieść Maksa Frischa należąca do trylogii o wyalienowaniu i niedostosowaniu jednostki. Jest jednocześnie nowoczesną wersją mitu o Edypie.


ETYMOLOGIA: łac. homo faber – znaczenie jak wyżej.

RESPONSYWNOŚĆ


ZNACZENIE: Jeden z wyznaczników atrakcyjności interpersonalnej.


UŻYCIE: Osoba jest responsywna w kontakcie z drugą osobą, jeżeli jej zachowanie i wypowiadane słowa stanowią odpowiedź na działania partnera. Osoby responsywne są na ogół bardziej lubiane. Przeciwieństwem responsywności jest obojętność.


PRZYKŁAD: Szef zwrócił jej uwagę na zbyt małą responsywność. W odpowiedzi wstała i wyszła.


ETYMOLOGIA: ang. response – odpowiedź.

NOCEBO


ZNACZENIE: Negatywne objawy placebo.


UŻYCIE: Efekt nocebo, czyli różne objawy uboczne (np. nudności, wymioty, bóle głowy, senność, bezsenność, drętwienia, świąd skóry, biegunka, wysypka czy obrzęki) najczęściej wywołane są przez negatywne nastawienie pacjenta do terapii lub nieakceptowany przez niego wygląd leku. Na efekt nocebo bardziej narażone są osoby ze skłonnością do depresji, lęków i hipochondrii oraz podatne na wpływ negatywnej sugestii. Efekt nocebo jest odwrotnością placebo: tak samo jak przekonanie o pozytywnym działaniu specyfiku może pomóc, tak negatywne nastawienie może zwiększać czy powodować objawy chorobowe.


PRZYKŁAD: Niektórzy badacze uważają, że śmierć w wyniku magii voodoo może być przypadkiem efektu nocebo.


ETYMOLOGIA: łac. nocebo – będę szkodzić.