HOMO FABER


ZNACZENIE: Inaczej człowiek zręczny, majster.


UŻYCIE: Homo faber to pojęcie z antropologii oznaczające człowieka wytwórcę, twórcę, człowieka pracy. Przeciwstawiany jest homo ludens – człowiekowi zabawy i deus faber – Bogu twórcy.


PRZYKŁAD: „Homo faber: relacja” to powieść Maksa Frischa należąca do trylogii o wyalienowaniu i niedostosowaniu jednostki. Jest jednocześnie nowoczesną wersją mitu o Edypie.


ETYMOLOGIA: łac. homo faber – znaczenie jak wyżej.

RESPONSYWNOŚĆ


ZNACZENIE: Jeden z wyznaczników atrakcyjności interpersonalnej.


UŻYCIE: Osoba jest responsywna w kontakcie z drugą osobą, jeżeli jej zachowanie i wypowiadane słowa stanowią odpowiedź na działania partnera. Osoby responsywne są na ogół bardziej lubiane. Przeciwieństwem responsywności jest obojętność.


PRZYKŁAD: Szef zwrócił jej uwagę na zbyt małą responsywność. W odpowiedzi wstała i wyszła.


ETYMOLOGIA: ang. response – odpowiedź.

NOCEBO


ZNACZENIE: Negatywne objawy placebo.


UŻYCIE: Efekt nocebo, czyli różne objawy uboczne (np. nudności, wymioty, bóle głowy, senność, bezsenność, drętwienia, świąd skóry, biegunka, wysypka czy obrzęki) najczęściej wywołane są przez negatywne nastawienie pacjenta do terapii lub nieakceptowany przez niego wygląd leku. Na efekt nocebo bardziej narażone są osoby ze skłonnością do depresji, lęków i hipochondrii oraz podatne na wpływ negatywnej sugestii. Efekt nocebo jest odwrotnością placebo: tak samo jak przekonanie o pozytywnym działaniu specyfiku może pomóc, tak negatywne nastawienie może zwiększać czy powodować objawy chorobowe.


PRZYKŁAD: Niektórzy badacze uważają, że śmierć w wyniku magii voodoo może być przypadkiem efektu nocebo.


ETYMOLOGIA: łac. nocebo – będę szkodzić.

DYSFORIA


ZNACZENIE: Inaczej przygnębienie.


UŻYCIE: Dysforia to antonim euforii, zatem tłumaczyć ją można jako upadek ducha. Zaburzenie nastroju ze skłonnością do drażliwości, agresji i wybuchowości nieadekwatnej do sytuacji, jakim jest dysforia, jest charakterystyczne dla padaczki, charakteropatii, może również występować w psychopatii. Dysforia w formie łagodnej występuje także w depresji. Jest również częstym objawem odstawienia kokainy u osób uzależnionych. Polega na wyolbrzymianiu pewnych sytuacji oraz innych bodźców, co powoduje reakcje nieadekwatne do sytuacji.


PRZYKŁAD: Patrząc na to co za oknem, mam napady dysforii.


ETYMOLOGIA: łac. dysphoria – znaczenie jak wyżej.

KOINCYDENCJA


ZNACZENIE: Inaczej zbieg okoliczności.


UŻYCIE: Koincydencja to równoczesne wystąpienie, zejście się, zbieżność zdarzeń czy zjawisk. Pauli i Carl Gustav Jung doszli do wniosku, że koincydencje są manifestacją trudno zrozumiałej dla nas uniwersalnej zasady, która działa całkowicie niezależnie od znanych nam praw fizyki.


PRZYKŁAD: Cóż za koincydencja: zbudziłam się z wielkim smakiem na ziemniaczanego placka, a po przyjściu do pracy zobaczyłam go wypisanego kredą w stołówkowym menu.


ETYMOLOGIA: łac. com – współ- + incidere – zdarzać się.

DENDROFILIA


ZNACZENIE: Osiąganie spełnienia seksualnego poprzez bliski kontakt fizyczny z drzewem.


UŻYCIE: W przypadku dendrofilów podniecenie seksualne osiągane jest również poprzez obcowanie z poszczególnymi partiami drzew, jak np. dziuplami, konarami, liśćmi czy korzeniami.


PRZYKŁAD: Od dziecka uwielbiał spacery po lesie. Z czasem przerodziło się to w dendrofilię.


ETYMOLOGIA: gr. déndron – drzewo.

MANTYKA


ZNACZENIE: Inaczej nudziarz.


UŻYCIE: Mantyka to synonim zrzędy, tetryka. Z kolei akcentując na pierwsze ‚a’, wyraz zmienia znaczenie na wróżbiarstwo, sztukę przepowiadania przyszłości.


PRZYKŁAD: Straszna z niego mantyka, zmienia się jednak nie do poznania, gdy zaczyna mówić o swojej pasji, jaką jest mantyka.


ETYMOLOGIA: łac. mantica – worek, sakwa; gr. mantikē – znaczenie jak drugie opisane powyżej.