TRYBUSZON


ZNACZENIE: Inaczej korkociąg.


UŻYCIE: Trybuszonem najczęściej określany jest korkociąg w wersji przedstawionym na zdjęciu poniżej, którego prawidłowa nazwa to trybuszon dwustopniowy. W rzeczywistości trybuszonem można jednak nazywać każdy rodzaj korkociągu, także najprostszy, umieszczany np. w scyzorykach.


PRZYKŁAD: Po weekendzie spędzonym w Bordeaux stała się winną snobką i już nigdzie nie ruszała się bez trybuszona.


ETYMOLOGIA: fr. tirer – ciągnąć + bouchon – korek.

 

Photo by Grape Things on Pexels.com

LEPIDOPTEROLOG


ZNACZENIE: Specjalista od motyli.


UŻYCIE: Lepidopterolog to naukowiec zajmujący się badaniem motyli, których jest na świecie ponad 174 tys. gatunków. Ćmy też są obiektem zainteresowań tych ekspertów.


PRZYKŁAD: Nie trzeba być lepidopterologiem, żeby w letnie dni podziwiać na łące motyle.


ETYMOLOGIA: łac. lepidoptera – motyle.

PAREIDOLIA


ZNACZENIE: Zjawisko dopatrywania się znanych kształtów w przypadkowych detalach, przeważnie przy pełnej świadomości ich nierzeczywistego charakteru.


UŻYCIE: Częstym źródłem pareidolii jest obserwacja chmury, która dla oglądającego przypomina kształtem postacie ludzi, zwierząt. Pareidolia może też dotyczyć zjawisk słuchowych – niektórzy odczytują tajne wiadomości, gdy puszczają nagrania głosu od tyłu.

PRZYKŁAD: Znanym przykładem pareidolii jest  dopatrywanie się wizerunku diabła we włosach królowej Elżbiety II na portrecie z kanadyjskich banknotów jednodolarowych z 1954 roku.

A tutaj kilka bardziej współczesnych przykładów zebranych przez BoredPanda.


ETYMOLOGIA: gr. para – zamiast + eidōlon – obraz, kształt.

PROFUNDAL


ZNACZENIE: Głębinowa, pozbawiona światła strefa jeziora.


UŻYCIE: Profundal to dolna strefa głębokich jezior położona poniżej poziomu do którego dociera dość światła słonecznego, aby podtrzymać fotosyntezę. Okresowo w profundalu brakuje tlenu. 


PRZYKŁAD: Dopiero zaczynał przygodę z nurkowaniem, ale postanowił sobie że kiedyś zejdzie aż do profundalu (o ile to w ogóle możliwe).


ETYMOLOGIA: łac. profundus – głęboki

PROZOPAGNOZJA


ZNACZENIE: Utrata zdolności rozpoznawania twarzy.


UŻYCIE: Prozopagnozja to zaburzenie percepcji wzrokowej polegające na upośledzonej zdolności rozpoznawania twarzy znajomych lub widzianych już osób, a w niektórych przypadkach także ich wyrazu emocjonalnego.

Cierpi na nią około 2 proc. ludzi. Zaburzenie to może mieć postać nabytą, w wyniku uszkodzenia mózgu, lub wrodzoną. 


PRZYKŁAD: Na prozopagnozję cierpi podobno Brad Pitt; nie zdziwcie się więc jeśli następnym razem na ulicy zachowa się jakby was nie znał.


ETYMOLOGIA: gr. prósōpon – twarz, maska + agnōsia – nieświadomość.

Photo by Pia Kafanke on Pexels.com

BOMBAST


ZNACZENIE: Inaczej patos, emfaza.


UŻYCIE: Przymiotnik ‚bombastyczny’ to synonim napuszenia, pompatyczności, przesady i nadęcia. Mówi się tak o stylu, języku, utworze.


PRZYKŁAD: Nigdy nie radziła sobie z bombastem, a że z racji zawodu na różne gale zapraszana była często, krytycy wytykali jej nieadekwatność stroju. 


ETYMOLOGIA: niem. Bombast – napuszenie.

Kreacja bombastyczna? A może w sam raz na poranny spacer z psem?
Photo by Khaled Ghareeb on Unsplash

TAUMATURG


ZNACZENIE: Inaczej cudotwórca.


UŻYCIE: Taumaturgia to moc czynienia cudów, magia. Może mieć też pejoratywny wydźwięk i oznaczać blagę, mydlenie oczu dla zamaskowania oszustwa.


PRZYKŁAD: Drużyna wyraźnie przegrywała na trzy minuty przed końcem meczu, już tylko taumaturg miałby moc odmienienia losów spotkania. 


ETYMOLOGIA: gr. thaumatourgía – cudotwórstwo.

Photo by RODNAE Productions on Pexels.com

EBULIOFOBIA


ZNACZENIE: Lęk przed bańkami.


UŻYCIE: Ebuliofobia może się objawiać zarówno w formie strachu przed bańkami, jakie ktoś puszcza w powietrzu, jak i tymi, jakie powstają na mydle czy są celowo robione w formie kąpielowej piany. Lęk najprawdopodobniej bierze się z nieprzyjemnego doświadczenia z bańkami w dzieciństwie, np. podtopienia się w wannie z pianą czy przewrócenia się w pogoni za latającymi w powietrzu bańkami.


PRZYKŁAD: Wspiął się na wyżyny romantyzmu: kupił szampana, róże, przygotował gorącą kąpiel w pianie… Nie mógł przewidzieć, że jego luba cierpi na ebuliofobię.


ETYMOLOGIA: łac. bulla – bańka.

Photo by Chevanon Photography on Pexels.com

UTENSYLIA


ZNACZENIE: Inaczej narzędzia, przybory.


UŻYCIE: Utensylia to sprzęt, akcesoria potrzebne do wykonywania jakichś prac, czynności. Słowo często używane w odniesieniu do drobnych sprzętów kuchennych, np. chochli, lub naczyń liturgicznych, np. kielichów, kadzielnic.


PRZYKŁAD: Kiedy planujemy nową kuchnię, jednym z przydatnych w niej elementów może być półka na kuchenne utensylia.


ETYMOLOGIA: łac. utensilis – użyteczny.

Photo by Mike on Pexels.com

REZOLUCJA


ZNACZENIE: Inaczej zbiorowa uchwała.


UŻYCIE: Rozulucja to także synonim propozycji (spotkania, zjazdu) lub decyzji władz. Rezolutny to z kolei określenie osoby pewnej siebie, zaradnej i wygadanej.


PRZYKŁAD: Wraz z początkiem nowego roku autorka ma postanowienie, że częściej będzie zamieszczać na blogu słówka, by nikt nie mylił rezolucji z angielskimi noworocznymi resolutions.


ETYMOLOGIA: łac. resolutio – rozwiązanie.