LEPIDOPTEROLOG


ZNACZENIE: Specjalista od motyli.


UŻYCIE: Lepidopterolog to naukowiec zajmujący się badaniem motyli, których jest na świecie ponad 174 tys. gatunków. Ćmy też są obiektem zainteresowań tych ekspertów.


PRZYKŁAD: Nie trzeba być lepidopterologiem, żeby w letnie dni podziwiać na łące motyle.


ETYMOLOGIA: łac. lepidoptera – motyle.

PAREIDOLIA


ZNACZENIE: Zjawisko dopatrywania się znanych kształtów w przypadkowych detalach, przeważnie przy pełnej świadomości ich nierzeczywistego charakteru.


UŻYCIE: Częstym źródłem pareidolii jest obserwacja chmury, która dla oglądającego przypomina kształtem postacie ludzi, zwierząt. Pareidolia może też dotyczyć zjawisk słuchowych – niektórzy odczytują tajne wiadomości, gdy puszczają nagrania głosu od tyłu.

PRZYKŁAD: Znanym przykładem pareidolii jest  dopatrywanie się wizerunku diabła we włosach królowej Elżbiety II na portrecie z kanadyjskich banknotów jednodolarowych z 1954 roku.

A tutaj kilka bardziej współczesnych przykładów zebranych przez BoredPanda.


ETYMOLOGIA: gr. para – zamiast + eidōlon – obraz, kształt.

PROZOPAGNOZJA


ZNACZENIE: Utrata zdolności rozpoznawania twarzy.


UŻYCIE: Prozopagnozja to zaburzenie percepcji wzrokowej polegające na upośledzonej zdolności rozpoznawania twarzy znajomych lub widzianych już osób, a w niektórych przypadkach także ich wyrazu emocjonalnego.

Cierpi na nią około 2 proc. ludzi. Zaburzenie to może mieć postać nabytą, w wyniku uszkodzenia mózgu, lub wrodzoną. 


PRZYKŁAD: Na prozopagnozję cierpi podobno Brad Pitt; nie zdziwcie się więc jeśli następnym razem na ulicy zachowa się jakby was nie znał.


ETYMOLOGIA: gr. prósōpon – twarz, maska + agnōsia – nieświadomość.

Photo by Pia Kafanke on Pexels.com

EBULIOFOBIA


ZNACZENIE: Lęk przed bańkami.


UŻYCIE: Ebuliofobia może się objawiać zarówno w formie strachu przed bańkami, jakie ktoś puszcza w powietrzu, jak i tymi, jakie powstają na mydle czy są celowo robione w formie kąpielowej piany. Lęk najprawdopodobniej bierze się z nieprzyjemnego doświadczenia z bańkami w dzieciństwie, np. podtopienia się w wannie z pianą czy przewrócenia się w pogoni za latającymi w powietrzu bańkami.


PRZYKŁAD: Wspiął się na wyżyny romantyzmu: kupił szampana, róże, przygotował gorącą kąpiel w pianie… Nie mógł przewidzieć, że jego luba cierpi na ebuliofobię.


ETYMOLOGIA: łac. bulla – bańka.

Photo by Chevanon Photography on Pexels.com

OPSOMANIAK


ZNACZENIE: Osoba mająca obsesję na punkcie jakiegoś konkretnego rodzaju jedzenia.


UŻYCIE: Opsomania to rodzaj obsesji, która przejawia się ciągłą chęcią jedzenia konkretnej potrawy i/lub jedzenia. Może dotyczyć czegoś wyrafinowanego, np. trufli; sezonowego, np. szparagów; albo zupełnie trywialnej potrawy, np. jajecznicy.


PRZYKŁAD: Zadawał sobie retoryczne pytanie czy to, że kaszę z masłem może jeść trzy razy dziennie we wszystkie dni tygodnia to oznaka, że już jest opsomaniakiem czy jeszcze nie.


ETYMOLOGIA: gr. opson – przyprawianie.

KOULROFOBIA


ZNACZENIE: Lęk przed klaunami.


UŻYCIE: Koulrofobia jest najczęściej spotykana u dzieci. Dziwny wygląd klaunów, duże czerwone nosy i nienaturalne kolory włosów sprawiają, że wyglądają one tajemniczo i zdradliwie. Często początek leku wiąże się z byciem w przeszłości zaskoczonym/wystraszonym przez klauna.


PRZYKŁAD: Ponieważ cierpiała na koulrofobię, nigdy nie odważyła się pójść do cyrku.


ETYMOLOGIA: ang. coulrophobia – znaczenie jak wyżej, z greckiego koulro – ten, który chodzi na szczudłach (etymologia niepotwierdzona).

EGZUL


ZNACZENIE: Inaczej wygnaniec.


UŻYCIE: Egzul to synonim banity. Nie należy mylić go z ekspatą, który na obczyźnie jest z wyboru.


PRZYKŁAD: Głównym bohaterem tego tomu powieści jest zagubiony egzul, który okazuje się być nastepcą tronu.


ETYMOLOGIA: łac. exul – znaczenie jak wyżej.

FANTAZMAT


ZNACZENIE: Osoba, rzecz będąca wytworem czyjejś wyobraźni.


UŻYCIE: Fantazmat to rzecz, miejsce, zdarzenie, które zostało przez kogoś wymyślone. W języku psychoanalizy odpowiedzialna za fantazmaty fantazja to pewien wyobrażony scenariusz, w którym w sposób jawny lub ukryty osoba spełnia swoje życzenia.


PRZYKŁAD: Im dłużej go znała, tym nabierała głębszego przekonania, że znacząca część opowiadanych przez niego historii to fantazmaty.


ETYMOLOGIA: gr. phantasia – wyobraźnia.

PROZOPAGNOZJA


ZNACZENIE: Utrata zdolności rozpoznawania twarzy.


UŻYCIE: Prozopagnozja to zaburzenie percepcji wzrokowej polegające na upośledzonej zdolności rozpoznawania twarzy znajomych lub widzianych już osób, a w niektórych przypadkach także ich wyrazu emocjonalnego. Cierpi na nią około 2 proc. ludzi. Zaburzenie to może mieć postać nabytą, gdy pojawia się w wyniku uszkodzenia mózgu, lub wrodzoną. Osoby chore na prozopagnozję generalnie nie mają kłopotów ze wzrokiem, ani z zapamiętywaniem innych faktów. W szczególności nie jest u nich zaburzona pamięć dotycząca znajomych osób i potrafią oni rozpoznawać ludzi na podstawie informacji z innych źródeł niż twarz. Zwykle rozróżniają też poszczególne części twarzy, ale ich kształt i położenie u wszystkich ludzi wydaje się im jednakowe.


PRZYKŁAD: Na prozopagnozję cierpi podobno Brad Pitt; nie zdziwcie się więc jeśli następnym razem na ulicy uda, że was nie zna.


ETYMOLOGIA: gr. prósōpon – twarz, maska + agnōsia – nieświadomość.

LEPIDOPTEROLOG


ZNACZENIE: Specjalista od motyli.


UŻYCIE: Lepidopterolog to naukowiec zajmujący się badaniem motyli i ciem. W skład accoutrement lepidopterologa wchodzi m.in. siatka do łapania interesujących go owadów. Na świecie występuje ponad 174 tys. gatunków motyli.


PRZYKŁAD: Nie tylko Al Pacino w „Frankie i Johnny” wie, czym zajmuje się lepidopterolog; teraz wiesz i ty.


ETYMOLOGIA: łac. Lepidoptera – motyle.