DYLETANT


ZNACZENIE: Osoba amatorsko interesująca się jakąś dziedziną sztuki lub nauki.


UŻYCIE: Dyletant to osoba, która zajmuje się jakąś dziedziną bez odpowiedniego przygotowania, np. w postaci studiów, przez co traktuje temat zbyt powierzchownie. Inne określenie dyletanta to laik. Dyletant często jest określeniem o zabarwieniu negatywnym, jednak może też mieć wydźwięk neutralny – gdy ktoś mówi np. sam o sobie i swojej wiedzy z lekkim przymrużeniem oka.


PRZYKŁAD: Mimo że jestem w tematach architektonicznych kompletnym dyletantem, ogromną frajdę sprawia mi zwiedzanie gotyckich kościołów – nie do końca wiem jednak nawet, w jakim okresie powstawały.


ETYMOLOGIA: wł. dilettare – lubować się.

EKLEKTYCZNY


ZNACZENIE: Będący wynikiem łączenia stylów, elementów charakterystycznych dla różnych epok i kierunków artystycznych.


UŻYCIE: Przymiotnik ten może odnosić się nie tylko do sztuki, ale także filozofii (łączenie doktryn), badań naukowych (łączenie teorii), budowli architektonicznych (łączenie stylów) czy dzieł literackich (łączenie gatunków). Wynik takich połączeń rzadko daje spójny efekt, najczęściej eklektyczne dzieła charakteryzują się brakiem oryginalności i powtarzalnością.


PRZYKŁAD: Mimo że dzieła eklektyczne rzadko kiedy wnoszą do twórczości coś nowego, to jednak szczególnie w architekturze, jest kilka budowli, które charakteryzują się eklektyczną oryginalnością. Przykładami mogą być Statua Wolności w Nowym Jorku i Wieża Eiffela w Paryżu.


ETYMOLOGIA: gr. eklektikos – wybierający.

FEERYCZNY


ZNACZENIE: Charakteryzujący się bogactwem i różnorodnością barw, pulsujących świateł lub wibrujących dźwięków.


UŻYCIE: Feeria (nie feria!) to widowisko teatralne charakteryzujące się baśniową, ociekającą kolorami i rozbrzmiewającą dźwiękami oprawą. Feerią barw może się charakteryzować obraz, krajobraz, wzór na tapecie etc.


PRZYKŁAD: – Jak podoba ci się dzisiejszy strój naszej księgowej? – Masz na myśli ten, hmm, feeryczny zestaw? – Zawsze podziwiałam cię za delikatność, ja nazwałabym go skrajnie kiczowatym.


ETYMOLOGIA: fr. feerie – czary; wróżka.

PASSE PARTOUT


ZNACZENIE: Wymawiane: [paspartu], akcent na „u”; rodzaj oprawy fotografii, grafiki etc. Między oprawionym zdjęciem a ramą pozostawiona jest przestrzeń, którą wypełnia się tekturą dowolnego koloru. W ten sposób obramowanie jest dużo szersze.


UŻYCIE: Passe partout to także określenie na „otwarty” bilet upoważniający do stałego, nieograniczonego wstępu do teatru, kina, na koncerty etc.


PRZYKŁAD: Bardzo lubię fotografie oprawiane w passe partout, szczególnie te małe, które w normalnej ramce „gubiłyby się”. Dodatkowo, kolor tektury może ciekawie współgrać np. z kolorem ściany, na której zdjęcie wisi.


ETYMOLOGIA: fr. passe partout – klucz do otwierania wielu zamków (np. w hotelach); obramowanie.