DIAPOZYTYW


ZNACZENIE: Inaczej slajd.


UŻYCIE: Diapozytyw to pozytywowy obraz naniesiony na materiał przezroczysty lub wytworzony w jego wnętrzu. Aby móc go obejrzeć lub wykorzystać do innych celów niezbędne jest użycie światła przechodzącego. Najczęściej diapozytywy występują w postaci błon fotograficznych. Diapozytyw uzyskuje się kopiując go z negatywu lub wykonując zdjęcie na fotograficznym materiale odwracalnym. Także przezrocze.


PRZYKŁAD: Mimo wszechobecnej fotografii cyfrowej zdecydowała, że zdjęcia z wakacji zrobi na diapozytywach, a później będzie je oglądać na starym rzutniku.


ETYMOLOGIA: gr. diá – przez + łac. positivus – oparty.

TEU


ZNACZENIE: Akronim oznaczający jednostkę pojemności używaną często w odniesieniu do portów i statków. Jest ona równoważna objętości kontenera o długości 20 stóp.


UŻYCIE: Nazwa jednostki miary pochodzi od standardowego kontenera o wymiarach 20 × 8 × 8,5 stopy, czyli 6,10 × 2,44 × 2,59 metra lub mniej więcej 39 m3. Kontenery takie były w powszechnym użyciu od lat 60. XX wieku. Obecnie standardem są kontenery dwukrotnie dłuższe i czasem za jednostkę przeliczeniową przyjmuje się tzw. FEU, czyli forty-feet equivalent unit, równoważną 2 TEU.


PRZYKŁAD: Podjęli decyzję o przeprowadzce. Żeby zapakować wszystko co chcieliby zabrać, będą potrzebować co najmniej kontenera TEU.


ETYMOLOGIA: ang. twenty-feet equivalent unit – znaczenie jak wyżej.

RESURS VS RESURSA VS RESURSY


POPRAWNIE: Resurs to ustalona teoretycznie lub doświadczalnie miara zdolności użytkowej urządzenia, wyrażona w odpowiednich dla tego urządzenia jednostkach. Przyjmuje się, że w tym okresie zagwarantowane jest bezpieczeństwo i sprawność eksploatacji. Przeważnie resurs określa się w godzinach pracy urządzenia. Dla pojazdów resurs określany jest „przebiegiem”, czyli liczbą przejechanych kilometrów. Natomiast dla statków powietrznych resurs określa się w godzinach bądź latach. Resursa to z kolei dawne określenie klubu towarzyskiego (np. kupców czy obywateli ziemskich), albo lokal takiego klubu. Resursy to natomiast środki zaradcze, zasoby pieniężne.


BŁĘDNIE: Stosowanie wyrazów wymiennie lub na odwrót.


DLACZEGO TAK?: Wyrazy pochodzą od fr. ressources oznaczającego środki, zasoby.

HAPTYCZNY


ZNACZENIE: Inaczej dotykowy.


UŻYCIE: Cechy haptyczne (dotykalne) obiektów odnosić się mogą, oprócz związanych z nimi sił, wibracji bądź ruchów, także do innych ich właściwości materialnych, np. do porowatości. Zastosowanie technologii haptycznej spotykane jest np. w robotyce, w zaawansowanych systemach sterowania maszynami, a także w systemach sterowania konsolami gier komputerowych.


PRZYKŁAD: Odmianą zastosowania rozwiązań haptycznych są wypukłe oznaczenia końca peronów czy chodników, szczególnie przydatne dla osób niewidomych.


ETYMOLOGIA: gr. haptikos – dotyk.

WERK


ZNACZENIE: Inaczej wnętrze zegarka.


UŻYCIE: Termin werk dawniej był używany w odniesieniu do różnych maszyn. Dziś jest zarezerwowany dla zegarmistrzostwa, głównie określając mechanizmy zegarków mechanicznych.


PRZYKŁAD: Zepsuł mu się werk, więc spóźnił się na spotkanie.


ETYMOLOGIA: niem. Werk – mechanizm.

KAFAR


ZNACZENIE: Urządzenie do wbijania w grunt pali fundamentowych.


UŻYCIE: Kafar działa w ten sposób, że za pomocą wciągarki podnosi blok żeliwny lub stalowy (babę kafarową) wzdłuż prowadnic wieży kafarowej, a potem puszcza go swobodnie na wbijany pal, do 20 razy na minutę. Potocznie kafar to osoba o nieprzeciętnej muskulaturze.


PRZYKŁAD: We wsi Kafar w woj. łódzkim mieszka kafar, który swojej muskulatury dorobił się pracując przy obsłudze kafara.


ETYMOLOGIA: niem. Keffer – znaczenie jak wyżej.

MARTEN


ZNACZENIE: Rodzaj pieca hutniczego.


UŻYCIE: Piec martenowski (inaczej marten) jest najczęściej używany do wytapiania stali. Otrzymywana w nim stal jest lepsza od tej z konwertorów, ponieważ zawiera mniej fosforu i siarki. Wbrew pojawiającym się czasem informacjom, popularne buty Dr Martens (martensy) nie są powiązane z martenowskim piecem – wynalazł je w połowie XX w. niemiecki lekarz Klaus Märtens.


PRZYKŁAD: Założył martensy i pojechał na zwiedzanie martenów.


ETYMOLOGIA: Od nazwiska francuskiego metalurga, Pierre’a Martin (1824-1915), który opracował technologicznie proces wytapiania stali w piecu regeneratorowym.