ENDEMICZNY


ZNACZENIE: Miejscowy, występujący tylko na danym terenie.


UŻYCIE: Określenie endemiczny najczęściej stosuje się do określania gatunków, które są charakterystyczne dla danego obszaru i występujące tylko na nim. Gatunki endemiczne ze względu na swoją izolację najczęściej nie są w stanie przystosować się do ewentualnych nowych warunków życia. Przykładami gatunków endemicznych są legwan z Galapagos czy australijski miś koala.


PRZYKŁAD: Przyczyną endemiczności jest często bariera geograficzna, np. morze czy ocean, która nie pozwala zwierzętom czy roślinom rozprzestrzenić się na inne tereny. Stało się tak na Madagaskarze, który może się pochwalić m.in. kilkoma gatunkami endemicznego lemura.


ETYMOLOGIA: gr. endemos – miejscowy.

BAKTRIAN


ZNACZENIE: Wielbłąd dwugarbny.


UŻYCIE: Inną odmianą wielbłąda jest dromader – wielbłąd jednogarbny. Z kolei krzyżówka baktriana i dromadera to birtugan. Jest on większy od swoich rodziców, ma łagodniejszy charakter i podobnie jak dromader – jeden garb.


PRZYKŁAD: Baktriany hodowane są między innymi dla mleka; chętnie bym go spróbowała, żeby zobaczyć ile ma ono w smaku wspólnego z tym, jakie dają krowy.


ETYMOLOGIA: łac. bactrianus – baktryjski, od Baktrii, nazwy starożytnego kraju w płd.-zach. Azji, gdzie żyły baktriany.

ALPAKA


ZNACZENIE: Trawożerny ssak hodowlany z rodziny wielbłądów, zamieszkujący Amerykę Południową. Alpaka jest mniejszą kuzynką lamy.


UŻYCIE: Alpaki są hodowane dla długiej, jedwabistej wełny lub na mięso. Goli się je co 2 lata, a każde zwierze daje do 5 kg wełny. Żyją w Andach, na wysokości nawet do 5000 m.n.p.m. i osiągają wraz z głową wzrost około 150 cm. Z wełny alpak produkowane są swetry, koce, poncza, szaliki, etc. Podobnie jak ich kuzyni – wielbłądy i lamy – alpaki mają w zwyczaju plucie, które może się wiązać z chęcią okazania agresji.


PRZYKŁAD: Ten szalik z wełny alpaki kupiłam od Indianina na targu niedaleko jeziora Titicaca. I mogę bez przesady powiedzieć, że nie mam w szafie nic cieplejszego. Żałuję, że nie dałam się namówić na alpakowy koc.


ETYMOLOGIA: hiszp. alpaca – znaczenie jak wyżej; od allpaqa, paqu – z języka Indian Keczua zamieszkujących Boliwię i Chile.